Văn bản:
TÔI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
I. Đọc- tìm hiểu chung
Đọc, tóm tắt
Tác giả
*Thanh Tịnh:
Tên thật: Trần Văn Ninh (1911 - 1988)
Quê: ven sông Hương, ngoại ô xứ Huế
Từng là thầy giáo
Thành công chủ yếu ở thể loại truyện ngắn
Sáng tác đậm chất trữ tình, trong trẻo, tình cảm đằm thắm, dịu dàng
- Thanh Tịnh có đóng góp trong nhiều lĩnh vực: Truyện ngắn, truyện dài, thơ, bút kí.. Song thành công hơn cả là thơ và truyện ngắn
- Sáng tác của Thanh Tịnh nhìn chung đều đậm chất trữ tình, vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm nhẹ nhàng, êm dịu, trong trẻo, lắng sâu.
I. Đọc- tìm hiểu chung
3. Xuất xứ:
-Truyện ngắn Tôi đi học được in trong tập truyện ngắn “ Quê mẹ “ (1941)
I. Đọc- tìm hiểu chung
4. Chú thích
5. Thể loại, bố cục
Thể loại: truyện ngắn, PTBĐ: TS-MT
Bố cục: 3 phần
Bố cục: 3 phần
1.Từ đầu đến “Trên ngọn núi”Khởi nguồn nỗi nhớ và cảm nhận của “Tôi” trên đường tới trường
2.Tiếp đến “Được nghỉ ngơi cả ngày nữa”Cảm nhận của “Tôi” lúc ở sân trường
3.Còn lạiCảm nhận của “Tôi” khi ở trong lớp học
1. Khởi nguồn nỗi nhớ:
- Thời gian: Hàng năm, vào cuối thu
- Quang cảnh: Lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc
- Cảnh sinh hoạt: những em nhỏ rụt rè nấp dưới nón mẹ

Gợi những cảm giác mơn man, tưng bừng, rộn rã của buổi tựu trường đầu tiên “ như cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng”

2. Diễn biến tâm trạng của nhân vật “tôi”:
a, Trên đường cùng mẹ tới trường:
-Hoàn cảnh:
+ Sớm mai đầy sương thu và gió lạnh
+Con đường làng dài và hẹp
Cảm thấy lạ -> Sự thay đổi lớn
- Sự thay đổi:
+ Không lội sông, thả diều, ra đồng nô đùa -> bắt đầu khôn lớn, trưởng thành
+ Mặc chiếc áo vải dù đen -> trang trọng, đứng đắn
+Tay ghì chặt hai quyển vở...-> vụng về, non dại
+Đề nghị mẹ đưa bút thước -> chứng tỏ mình đã lớn
+Mẹ từ chối thì nghĩ “Chắc chỉ người thạo mới cầm nổi bút thước: -> ngây thơ, đáng yêu
+Ý nghĩ ấy thoáng qua trong tâm trí tôi nhẹ nhàng như một làn mây lướt ngang trên ngọn núi

b. Cảm nhận của "Tôi" lúc ở sân trường:
* Khung cảnh dưới sân trường:
-Dày đặc cả người
- Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi sáng sủa
* Ngôi trường Mĩ Lí trong con mắt của "Tôi":
- Trước đây: trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà khác trong làng, là một nơi xa lạ
Hôm nay : Trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm -> thấy mình nhỏ bé, lo sợ vẩn vơ
* Hình ảnh những cậu học trò:
- Đứng bỡ ngỡ nép bên người thân, nhìn một nửa và đi từng bước nhẹ
- Bỡ ngỡ, sợ sệt như con chim con đứng bên bờ tổ, nhìn quãng cao rộng muốn bay, nhưng còn ngập e sợ.

- Nghe tiếng trống vang lên:
+ Các anh chị lớn về lớp, sân trường vắng hẳn đi
+ Bối rối, không biết đi hay nên đứng lại, chân co-duỗi
+Run run, lo sợ
- Nghe ông đốc điểm danh:
+Hồi hộp, tim ngừng đập chờ đợi tên mình được đọc
+Giật mình, lúng túng
+ Không dám lên tiếng trả lời
+ Bị mọi người tập trung quan sát nên càng bối rối hơn

-Khi xếp hàng bước vào lớp
+Chân thấy nặng nề
+Ngoái lại đầy lưu luyến
+Ôm mặt khóc
+Dúi đầu vào lòng mẹ tôi nức nở
c, Cảm nhận của "Tôi" trong lớp học
Mùi hương lạ xông lên
Hình treo trên tường: thấy lạ lạ hay hay
Nhìn bàn ghế, chỗ ngồi...tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình
Mấy người bạn tí hon ngồi bên tôi... lòng tôi vẫn không cảm thấy xa lạ chút nào.
Nhìn theo cánh chim... Một kỉ niệm cũ sống lại
Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc : Bài viết tập: Tôi đi học
3, Thái độ của người lớn :
Mẹ tôi: dắt tay dịu dàng, đứng sau lưng, vỗ về...
Ông đốc: nhìn học sinh âu yếm, tươi cười, nhẫn nại, động viên...
Thầy giáo trẻ: tươi cười
Người lớn khác: sạch sẽ, gương mặt hiện nét vui tươi

Sau lưng mỗi một học sinh luôn có gia đình, nhà trường hậu thuẫn, kì vọng
III.Tổng kết:
Nội dung:
Văn bản kể về một trang đời gần gũi mà thiêng liêng, đó là kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm xúc mới mẻ, những ấn tượng không quên về trường lớp, thầy cô và bạn bè
2. Nghệ thuật:
- Văn bản có sự kết hợp hài hòa giữa tự sự-trữ tình-miêu tả
- Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ.
Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu và chất thơ.
IV. Luyện tập :
1/ Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật “tôi” trong truyện ngắn Tôi đi học.
2/ Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên.


IV. Luyện tập
Bài 1 (trang 9 sgk Ngữ Văn 8 tập 1)
Nhân vật "tôi" bồi hồi xúc động trước biến đổi về thiên nhiên, cảnh vật -> những kỉ niệm đẹp, sâu đậm về ngày tựu trường đầu tiên sống lại trong lòng nhân vật hết sức tự nhiên.
 Ý nghĩ muốn thử sức mình cầm sách vở, bút thước -> ý thức về sự trưởng thành, tự lập.
Thấy trường vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như đình làng -> sự so sánh hết sức ngộ nghĩnh, thú vị, độc đáo.

V. Củng cố, dặn dò
Nắm được giá trị nội dung, giá trị nghệ thuật của văn bản.
Học bài, làm bài tập 2(trang 9).
Chuẩn bị: Trong lòng mẹ. Đọc kĩ, trả lời các câu hỏi SGK, xem trước các bài tập.